Nhu cầu sử dụng crypto tại Iran đang tăng vọt khi làn sóng biểu tình lan rộng. Dữ liệu từ Chainalysis cho thấy người dân Iran đang ồ ạt rút Bitcoin về ví cá nhân để bảo toàn tài sản giữa tình hình bất ổn.
Các cuộc biểu tình tại Iran nổ ra vào cuối tháng 12 và tiếp tục leo thang trên cả nước do điều kiện kinh tế suy thoái trầm trọng, sau khi đồng Rial của Iran rớt giá kỷ lục so với đồng USD. Để đáp trả, chính quyền Iran đã cắt quyền truy cập internet. Nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế cáo buộc chính quyền Iran đã sử dụng vũ lực gây thương vong để trấn áp người biểu tình.
Trong báo cáo công bố hôm thứ Năm, Chainalysis cho biết quy mô hệ sinh thái crypto của Iran đã chạm mốc 7,78 tỷ USD trong năm 2025. Con số này tăng tốc mạnh mẽ giữa bối cảnh bất ổn, thể hiện qua sự gia tăng đột biến cả về số giao dịch hàng ngày lẫn khối lượng giao dịch.
"Dấu hiệu rõ ràng nhất chính là làn sóng rút tiền từ các sàn giao dịch Iran về các ví Bitcoin cá nhân. Động thái này cho thấy người dân Iran đang chủ động nắm giữ và quản lý Bitcoin nhiều hơn hẳn so với giai đoạn trước biểu tình," báo cáo nhận định.
"Đây là một phản ứng hợp lý trước sự sụp đổ của đồng Rial. Đồng nội tệ này đã mất gần như toàn bộ giá trị và thực sự trở thành 'giấy vụn' khi so sánh với các ngoại tệ mạnh như Euro."
Đáng chú ý, không chỉ người dân mà ngay cả chính phủ Iran cũng đang tìm đến crypto. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là chiếm tới một nửa tổng hoạt động của hệ sinh thái crypto trong quý 4 năm 2025. Các địa chỉ ví liên quan đến IRGC đã nhận về hơn 3 tỷ USD chỉ trong năm ngoái.
Crypto - Một phần của cuộc kháng chiến
Chainalysis nhận định vai trò của Bitcoin (BTC) trong cuộc bất ổn tại Iran không chỉ dừng lại ở việc bảo toàn giá trị. Nó đã trở thành "một công cụ của kháng chiến, cung cấp thanh khoản và lựa chọn trong môi trường kinh tế ngày càng bị kiểm soát chặt."
"Không giống như các tài sản truyền thống vốn kém thanh khoản và phải chịu kiểm soát của chính phủ, BTC mang lại sự linh hoạt tài chính cần thiết cho người dùng nhờ tính không thể kiểm duyệt và khả năng tự lưu ký (self-custodial). Điều này đặc biệt quý giá trong tình huống người dân cần phải di cư hoặc hoạt động bên ngoài các kênh tài chính do chính phủ kiểm soát."
Chainalysis cũng chỉ ra rằng xu hướng này không chỉ có ở Iran. Các khu vực đang trải qua "chiến tranh, khủng hoảng kinh tế hoặc bị chính phủ đàn áp" đều ghi nhận lượng rút Bitcoin tăng vọt trong những giai đoạn bất ổn.
Crypto sẽ tiếp tục là công cụ tối quan trọng
Theo thống kê từ TRM Labs, tổng dòng tiền crypto chảy vào Iran từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2025 đạt khoảng 3,7 tỷ USD. Đồng thời, theo Statista, ước tính có khoảng 7 triệu người trong tổng số 92 triệu dân số nước này đang là người dùng crypto.
Xem thêm: Tether, Venezuela và Iran: Tính hai mặt của Stablecoin
"Khi áp lực trừng phạt và sự phản đối quốc tế ngày càng gay gắt, kèm theo biến động kinh tế nặng nề, tiền mã hóa nhiều khả năng sẽ tiếp tục là công cụ thiết yếu cho những người dân Iran tìm kiếm sự tự chủ về tài chính," đội ngũ Chainalysis kết luận.
Tạp chí: Luật Crypto đã thay đổi thế nào trong năm 2025 — và điều gì chờ đợi trong năm 2026?
