Hôm thứ Năm vừa qua, Chính phủ Iran đã cắt đứt truy cập Internet trên diện rộng khi làn sóng biểu tình lan khắp quốc gia Trung Đông này. Động thái này đặt ra câu hỏi lớn: Liệu người dân nước này có thể tiếp tục sử dụng crypto hay không?
Theo số liệu từ Statista, hiện ước tính có khoảng 7 triệu người trong tổng số 92 triệu dân Iran đang sử dụng crypto. Dữ liệu từ TRM Labs cũng ghi nhận dòng crypto trị giá khoảng 3,7 tỷ USD chảy vào Iran trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2025.
Tuy nhiên, Internet đã bị cắt hoàn toàn tại quốc gia này khi các cuộc biểu tình nổ ra do khủng hoảng kinh tế trầm trọng, cộng hưởng với việc đồng nội tệ Rial mất giá thảm hại trước đồng USD.
Một số quan sát viên quốc tế như Hunter Horsley, CEO Bitwise, nhận định rằng Bitcoin (BTC) có thể là giải pháp tối ưu để lưu trữ tài sản.
Không có Internet: Giải pháp nào cho Crypto?
Việc giao dịch tiền mã hóa của người dân Iran chắc chắn sẽ gian nan hơn nhiều khi Internet không còn. Tuy nhiên, một số công nghệ hiện đại vẫn có thể mở ra lối thoát.
Ví dụ, thiết bị internet vệ tinh Starlink của Elon Musk có thể cung cấp internet tốc độ cao tại những khu vực chưa có hạ tầng mạng.
Đã có những lời kêu gọi Elon Musk triển khai Starlink để khôi phục Internet cho Iran, như ông từng làm trong đợt mất mạng hồi tháng 6/2025. Một số nguồn tin chưa được kiểm chứng cho biết Musk đã âm thầm chấp thuận lời thỉnh cầu này.
Blockstream, một công ty chuyên về hạ tầng Bitcoin, mang đến một lựa chọn khác. Mạng lưới vệ tinh của họ có khả năng phát dữ liệu Bitcoin đến bất kỳ đâu trên thế giới mà không cần phụ thuộc vào mạng internet truyền thống.
Về cơ chế, Starlink cung cấp internet tốc độ cao hai chiều bằng cách kết nối chảo thu của người dùng với các vệ tinh. Các vệ tinh này sau đó sẽ chuyển tiếp dữ liệu đi toàn cầu thông qua tia laser và các trạm mặt đất.
Bên cạnh đó, một số người dùng nhạy bén cũng đã tìm đến Bitchat - dịch vụ nhắn tin P2P phi tập trung của Jack Dorsey. Ứng dụng này sử dụng mạng lưới dạng lưới (mesh network) qua Bluetooth để gửi tin nhắn, và nó cũng cho phép truyền tải dữ liệu giao dịch Bitcoin giữa các điện thoại với nhau.
Tuy nhiên, đến cuối vẫn cần phải có ít nhất một thiết bị kết nối được với internet để giao dịch có thể được xác nhận onchain.
Dữ liệu từ Chromestats cho thấy Bitchat đã cán mốc hơn 1,4 triệu lượt tải xuống kể từ khi ra mắt. Chỉ riêng trong ngày qua đã có hơn 19.828 lượt tải, và con số này trong tuần qua là hơn 460.724 lượt.
Các công cụ crypto offline khác
Song song với các giải pháp trên, nhiều công cụ hỗ trợ sử dụng crypto offline khác cũng đang được xây dựng.
Darkwire, một công cụ sử dụng sóng vô tuyến tầm xa để tạo ra mạng lưới phi tập trung, cho phép gửi dữ liệu - như các giao dịch Bitcoin - mà không cần internet. Dự án này được công bố vào tháng 5/2025 bởi một nhà sáng lập ẩn danh có biệt danh Cyb3r17.
Tin liên quan: Sập mạng ở Afghanistan: "Hồi chuông cảnh tỉnh" cho tính phi tập trung?
Tương tự như vệ tinh của Blockstream và Bitchat, mấu chốt vẫn là cần một thiết bị trong mạng lưới kết nối được với internet để xác thực giao dịch và ghi vào blockchain. Hiện tại, mã nguồn của Darkwire trên GitHub được ghi chú đang trải qua một đợt nâng cấp toàn diện.
Trước đó vào năm 2022, Kgothatso Ngako, một lập trình viên người Nam Phi, được cho là đã tạo ra một giải pháp khác mang tên Machankura. Theo báo cáo của Forbes vào tháng 3/2023 và thông tin từ website dự án, công cụ này cho phép người dùng gửi và nhận Bitcoin qua điện thoại "cục gạch" không cần internet bằng cách tận dụng mạng viễn thông di động.
Tạp chí: Câu hỏi lớn: Liệu Bitcoin có còn sống được nếu thế giới mất điện 10 năm?
